Cinsiyet Seçimi

Bir bebeğin cinsiyeti, kalıtsal olarak sahip olduğu cinsiyet kromozomu çiftiyle belirlenir. Yumurtalar tek bir X kromozomu taşırken, sperm ya X ya da Y kromozomu taşır. Her iki ebeveynden gelen XX kombinasyonu, bir kız bebekle sonuçlanır. XY kombinasyonu ise bir erkek bebekle sonuçlanır. Doğadaki X ve Y taşıyan sperm oranı 1:1’dir, bu ise yaklaşık olarak eşit sayıda erkek ve kız evlat olmasına yol açar. Gebelik öncesi cinsiyet seçimi, gebelikten önce çocuğun cinsiyetine etki etmeyi deneyen tüm işlemlere verilen isimdir.

 

İlk başlarda cinsiyet seçimi, bir ebeveyn Y-kromozomu ile bağlantılı genetik hastalık taşıdığında kız bebek seçme yönündeydi. Bu vakaların pek çoğunda kız çocuklar etkilenmemiş taşıyıcılarken erkek çocuklar hastalıktan etkilenirler. Yakın zamanlarda cinsiyet seçimi aile dengeleme için de kullanılmaya başlandı; belirli bir cinsiyetten bir veya daha fazla çocuğu olan ailelerde cinsiyet seçimi, karşı cinsten bir çocuk sahibi olma olasılığını artırabilir. Teknikler arasında belirli bir cinsiyet kromozomunu zenginleştirmek için spermi işleme tabi tutmanın birkaç yöntemi bulunur. Bunlar ise daha az genetik madde içeren daha hafif Y sperminden daha fazla genetik madde içeren daha ağır X spermini ayırmak için akış sitometrisi (akan hücre ölçümü) veya çeşitli yoğunluk gradyanları olabilir. En yaygın sperm ayırma tekniklerine ait başarı oranları erkek cinsiyeti için zenginleştirme yaparken genelde %60-75 ve kadın cinsiyeti için zenginleştirme yaparken %70-85 arasında değişir.

 

Son on yıl içinde adına implantasyon öncesi genetik tanı (PGD) denilen yeni araştırmacı bir teknik, cinsiyet seçiminde en etkili yöntem olarak kendini gösterdi. PGD sürecinde hasta tüpte döllenme işlemine tabi tutularak bazı embriyolar test edilir. Her bir embriyodan alınan tek bir hücre veya blastomer sonrasında X ve Y kromozomu maddesini tespit etmek için test edilir. Sadece istenen cinsin embriyoları transfer edilerek %100’e kadar doğru cinsiyet teşhisi ve seçimi yapılır.

 

Gebelik öncesi cinsiyet seçimiyle ilgilenen ailelerin kendi doğum doktorlarıyla mevcut birçok seçeneğin başarı oranlarını, etkinliğini, risklerini ve avantajlarını konuşmalarını öneririz.